یکی از شاخصترین نشانههایی که منظره عمومی شهر یزد را از دیگر شهرهای کشور
متمایز میسازد، بادگیرهای متنوع آن است.
بیشتر بادگیرها به فضاهای مسکونی قدیمی تعلق دارند. از طرفی بر فراز محراب برخی
مساجد مانند مسجد ریگ، مسجد ملا اسماعیل و مسجد حاج محمدحسین اردکان نیز
بادگیرهایی به زیبایی تعبیه شده است. در مسجد حاج محمدحسین، جریان هوا به کانالهایی
در کف مسجد هدایت میشود که در نوع خود بینظیر است.
غالب آبانبارهای درون شهری نیز، دارای بادگیر هستند که تعداد آنها بین یک
تاشش بادگیر متغیر است و به عنوان وسیلهای برای تهویه و خنک ماندن آب از آنها
استفاده میشده است. یک نوع بادگیر بیمانند دیگر نیز در مهریز یزد وجود دارد که
به فضای عمومی بازارچه ارتباط دارد.
بادگیرها دستگاه تنفسی شهر محسوب میشوند. آنها برجهایی هستند که با توجه به
نحوه ساختمان ویژه خود جریان طبیعی هوا را به داخل بناهای مختلف هدایت میکنند و
از مصداقهای بارز استفاده از انرژیهای پاک طبیعت محسوب میشوند. در خانهها،
بادگیر معمولاً در ضلع جنوبی حیاط، یعنی قسمت تابستاننشین خانه ساخته میشوند.
بادگیرها به تالار، حوضخانه، کلاهفرنگی و زیرزمین مربوط میشوند تا جریان هوا
را در داخل ساختمان برقرار کنند و ضمن تماس با عناصر رطوبتزا مثل حوض، باغچه،
درختان، جداره زیرزمین، چوب و پایاب، کمبود رطوبت هوا را نیز جبران کنند. آنها
همچنین محیطی مطبوع برای زندگی در ایام گرم و توانفرسای تابستان برای مردم فراهم
میآورند.
مصالح ساختمانی بادگیرها معمولاً از خشت خام، آجر، گل، گچ و چوب شورونه است.
چوب شورونه از انواع چوبهایی است که دارای استحکامی عالی است و در برابر حمله
موریانه نیز مقاوم است.
گرچه بادگیر یک عنصر تأسیساتی است، اما همواره تزئیناتی را با گچ یا آجر به
همراه دارد. بادگیر، گذشته از عملکرد مفید آن، نمایانگر تشخص و منزلت اجتماعی صاحب
آن نیز بوده است که از طریق ارتفاع و نوع تزئینهای آن شناخته میشود.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر